لباس های محلی

شکل پوشش گروه های انسانی ارتباط مستقیمی با شرایط اقلیمی، فرهنگی و قومی هر منطقه دارد. همچنین پوشاک معرف ذوق و هنر، آداب و سنت های جوامع بشری بوده است. یکی از موضوعاتی که پیش از همه توجه انسان را در بدو ورود به سیستان و بلوچستان جذب می کند، تنوع رنگ در پوشاک است. البته این تنوع رنگ در بسیاری از نقاط ایران به ویژه در میان ایل قشقائی، شاهسون و کرد نیز مشهود است.

پوشاک مردم سیستان و بلوچستان، با توجه به موقعیت زمانی و مکانی، تفاوت عمده ای دارد. پوشاک مورد استفاده هنگام کار، مراسم شادی و عزا و ... در فصل های مختلف سال با توجه به طبقات اجتماعی در گروه زنان، مردان، کودکان و نوجوانان متفاوت است. پوشاک مردم سیستان عمدتا شامل دستار، سر پوش پیراهن و شلوار است و بیشتر به رنگ سفید است پیراهن مردان بلند و تا سر زانو است.همچنین مردان سیستانی جلیقه ای روی پیراهن می پوشند که به آن جلزقهjelezge می گویند. از مشخصات لباس زن سیستانی نوعی سوزن دوزی است که در حاشیه یقه و سر آستین به کار می رود و در محل به آن (سیاه دوزی ) می گویند. دستاری مستطیل شکلی نیز به سر می بندند.

پوشش مردان و زنان بلوچ بسیار ساده و در عین حال زیبا و مناسب برای اقلیم بلوچستان میباشد. عموما پوشاک مردان بلوچ شامل یک پیراهن بلندو شلوار گشاد  وبسیارپرچین به همراه دستار یا لنگی بردور سر میباشد که اغلب سفید رنگ است. در دوخت و تزیین لباس های زنانه از هنر منحصر به فرد سوزن دوزی و پریوار دوزی بلوچ استفاده می شود که هنر سوزن دوزی روی پیش سینه، سر آستین، جیب بلند در جلو و همچنین حاشیه شلوار در پایین خود نمایی می کند. رنگ ونقش این تزئینات سوزندوزی شده درمناطق مختلف بلوچستان اندکی باهم متفاوت میباشد . دستار زنان بلوچ، روسری مستطیل شکلی است که توسط هنر بلوچی و پریوال دوزی تزیین می شود. باید گفت آنچه زیبایی پوشاک زنان بلوچ را کامل می کند زیور آلاتی از طلا و جواهر است که ساخت ان نیز یکی از هنرهای سنتی و اصیل منطقه است. زنان بلوچ به زیور آلات و لباس اهمیت زیادى می ‏دهند.

انواع مختلف گوشواره‏هایی که مورد استفاده قرار می گیرد  دُرّ - والى  - نالوک - چُلُمب - جُمکه - بادى و ... است. کید از طلا ساخته مى‏شود که در موى سر فرو مى‏کنند و به طرف دو گوش پائین مى‏آید و دُرّ را نگه مى‏دارد. چَلاّ همان انگشترى است که در اصطلاح محلى «مُندریک» نامیده مى‏شود. کَپَکوَ  نیم کره هایى از طلا است که بر قطعه‏اى از پارچه مى‏دوزند و به گردن مى‏بندند و با دانه هاى فیروزه و یاقوت آنرا تزئین مى‏کنند. پادیگ مچ بند نقره‏اى یا طلایى است که به مچ پا مى‏بندند و در هنگام راه رفتن صدا مى‏دهد پولّوک از طلا درست مى‏شود که آنرا در سوراخ بینى نصب مى‏کنند. پلوه به شکل بیضى از طلا و فیروزه ساخته مى‏شود و زنان آنرا در سوراخ غضروف بینى قرار مى‏دهند. سنجاق (تاسِنى) از طلا ساخته مى‏شود به صورت نیمه دایره‏اى است که روى آن یاقوت یا فیروزه کار گذاشته‏اند و در لباس زنان بلوچ بجاى دکمه بکار مى‏رود.

۲۶ مهر ۱۳۹۳ ۱۱:۳۷